Qahramon Kenjayevich Rajabov

Turkiston ASSR, Qizil Sharq, Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi, Aris, Chimkent, Pishpek, Perovsk.

Annotasiya: Mazkur maqolada XX asrning birinchi choragida BXSR hukumatiga nisbatan Markaz tomonidan yuritilgan siyosatning mustamlakachilik asosi hamda kommunistik mafkura ta’sirining kuchayishi bilan madaniyat sohasida ham yaqqol o‘z aksini topdi. Buxoro Xalq Sovet Respublikasida mustamlakachilik siyosatining kuchayishi va uning faol a’zolariga nisbatan salbiy tashviqotlari taxliliga bagʻishlangan. Xususan, Moskvada tashkil etilgan “Krasnыy Vostok” (“Qizil Sharq”) agitatsiya poyezdining Turkiston ASSR, BXSR va XXSR hududlariga yuborilishidan maqsad, Rossiya davlatining kommunistik propagandasi bo‘lib, bu propagandaning maqsad va vazifalarini tarixiy manbalar asosida tizimli tahlil va tarixiy ketma-ketlik asosida ilmiy jihatdan yoritib berishdan iborat sanaladi. Bu o‘rinda “Qizil Sharq” agitatsiya poyezdi mustamlaka hududlarida tizimni qo‘lga olish, mahaliy aholini qullik darajasini oshirishga qaratilgan siyosiy qurol sifatida gavdalanadi.

1. Mejenina Ye. Agitpoyezd “Krasnыy Vostok”. – Tashkent: Gosizdat UzSSR,1962. – S.9-10.
2. Mejenina Ye. Agitpoyezd “Krasnыy Vostok”. – S.11.

3. Mejenina Ye. Agitpoyezd “Krasnыy Vostok”. – S.14-15.

4. Mejenina Ye. Agitpoyezd “Krasnыy Vostok”. – S.16-17.

5. O‘zbekiston Milliy arxivi, R-20-fond, 1-ro‘yxat, 95-ish, 5-6-varaqlar.

6. Mejenina Ye. Agitpoyezd “Krasnыy Vostok”. – S.19-20.

7. O‘zbekiston Milliy arxivi, R-20-fond, 1-ro‘yxat, 107-ish, 14-16-varaqlar.

8. Mejenina Ye. Agitpoyezd “Krasnыy Vostok”. – S.23.

9. Gadilov L., Gumerov F. Karim Xakimov (Istoriko-biograficheskiy ocherk). – Ufa: Bashkirskoe knijnoe izdatelstvo, 1960. – S. 59-60.

10. Shukurov A. Buxoro Respublikasining RSFSR bilan hamkorligi. – Toshkent: Fan, 1972. – B.25.
11. Ishanov A.I. Buxarskaya Narodnaya Sovetskaya Respublika. – S.198. 

12. Shukurov A. Buxoro Respublikasining RSFSR bilan hamkorligi. – B. 26.

13. O‘zbekiston milliy arxivi, 48-fond, 1-ro‘yxat, 55-ish, 14-varaq.

14. Qarang: “Buxoro turmushi” – “Buxarskaya jizn” (Moskva). 1924. №1-2. – 96 str.

15. Abduraxim Yusuf-Zade. Nashi zadachi // “Buxarskaya jizn” (Moskva). 1924. №1-2. – S. 13-16.
16. O‘zbekiston milliy arxivi, 48-fond, 1-ro‘yxat, 7-ish, 19-varaq.

17. Qarang: Fayzulla Xo‘ja. Berlin maktublari (Buxoro Xalq Nozirlar Sho‘rosi raisi birodar Fayzulla Xo‘jadan Markaziy firqa qo‘mitasiga kelgan) // “Buxoro axbori” (Buxoro). №111. 1922 yil 19 noyabr.

18. Fayzulla Xo‘ja. Berlin maktublari // “Buxoro axbori”. №111. 1922 yil 19 noyabr.

19. Fayzulla Xo‘ja. Berlin maktublari // “Buxoro axbori”. №111. 1922 yil 19 noyabr.

20. Qarang: Turdiev Sh. Ular Germaniyada o‘qigan edilar. – Toshkent: “Akadem- xizmat” bosmaxonasi, 2006; O‘zbek yoshlari va xorijiy taʼlim. – Toshkent: Akademnashr, 2018 va b. 

Null