Xudoyberdiyev Diyorbek Norqobil o‘g‘li

Ekologik muvozanat, maishiy chiqindilar, antropogen omillar, karyerlar, chiqindi poligonlari, tuproq eroziyasi, atmosfera ifloslanishi.

Annotatsiya: Ushbu maqolada Boysun tumanida yuzaga kelayotgan ekologik muammolar, ularning sabab va oqibatlari, shuningdek, ularni bartaraf etish bo‘yicha taklif berilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi — Boysun tumanida sanoat, konchilik, maishiy chiqindilar va iqlim o‘zgarishlari natijasida vujudga kelayotgan ekologik holatni baholash hamda ekologik barqarorlikni ta’minlash bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqishdir. Tadqiqot metodlari sifatida joylarda kuzatuv, statistik tahlil, taqqoslash, mavjud qonunchilik hujjatlari va ekologik monitoring hisobotlarini o‘rganish asosida tizimli tahlil usullari qo‘llanildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, tumandagi ko‘mir konlaridan atmosferaga chiqarilayotgan gazlar, tuproq eroziyasi, chiqindilarning nazoratsiz tashlanishi, suv resurslariga bo‘lgan bosim, va sanoat korxonalarining shovqin ifloslanishi asosiy muammolar qatoriga kiradi. Iqlim o‘zgarishlari natijasida bahor va kuz fasllarining qisqarishi, yillik harorat oshishi, muzliklar erishi va sel-suv toshqinlari holatlari kuchaymoqda. Xulosa o‘rnida, Boysun tumanida ekologik xavflarni kamaytirish uchun chiqindilarni saralash va kompostlash tizimini yaratish, chang-gaz tozalash texnologiyalarini joriy etish, ekologik madaniyatni oshirish, va ekologik qonunchilik talablariga rioya qilish zarurligi ta’kidlanadi

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi faoliyatini samarali tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida» 2023 yil 31
maydagi PQ-171-son qarori.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Maishiy chiqindi poligonlarida hosil bo‘ladigan chiqindi gazidan muqobil elektr energiyasini ishlab chiqarishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar
to‘g‘risida»  2023 yil 16 oktabrdagi PQ-335-son qarori.

3. Quvondiqov Baxodir. Ekologik muammolar . Conference on the role and importance of science in the modern world. 2025 . №2. B.165-167.
4. Rayimjonov Oybek Umarjon o’g’li - Sanoat jarayonining atrof muhitga ta’siri Models and methods for increasing the efficiency of innovative research 2025. №4 -B. 250-253.

5. Abdiyeva S. J., and D. Sodiqov. “Atmosfera havosi zararlanishini inson salomatligiga
ta’siri.”Gospodarka i Innowacje.51 (2024): 267-274.
6. С.А. Кирсанов, Г.В. Мустафин “Мировой и российский опыт утилизации твердых бытовых отходов”. Вестник Омского университета. Серия «Экономика». 2014. № 2. С. 114–
120.
7. Чернышева, В. В. ”Экологические приоритеты международного движения по охране
природной среды в начале ХХI века.”Известия Дальневосточного федерального университета. Экономика и управление 1 (2007): 91-102.
8.  O‘zbekiston Respublikasi ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi
vazirligi. www.uznature.uz .

Null