Soatova Rayxona Sadriddin qizi

nutq texnikasi, notiqlik san’ati, pedagogik mahorat, kommunikativ kompetensiya, muloqot madaniyati, psixolingvistika, auditoriya bilan ishlash, ovoz balandligi, tana tili, intonatsiya, motivatsiya, ta’lim sifati.

Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqolada nutq texnikasi va notiqlik ko‘nikmalarining pedagogik mahoratni shakllantirishdagi o‘rni va ahamiyati chuqur tahlil etiladi. Pedagogik faoliyat jarayonida o‘qituvchining kommunikativ madaniyati, ovoz balandligi, tembri, intonatsion boyligi, so‘z zaxirasi, talaffuz aniqligi va nutqning mantiqiy hamda ta’sirchan tuzilishi samarali ta’limning asosiy determinantlari sifatida talqin qilinadi. Maqolada notiqlik san’ati o‘quvchilarga bilim yetkazish vositasidan tashqari, ularda motivatsion faollikni oshirish, ijobiy emotsional muhit yaratish, shaxslararo ishonchni mustahkamlash va auditoriya bilan interaktiv muloqotni yo‘lga qo‘yish mexanizmi sifatida ham yoritiladi. Shuningdek, nutq texnikasini rivojlantirish bo‘yicha maxsus logopedik va psixologik mashg‘ulotlar, teatr pedagogikasiga oid amaliy metodlar, mimika va tana tilidan strategik foydalanish, shuningdek, pauza va tempning pedagogik ahamiyati ilmiy jihatdan asoslanadi. O‘qituvchining shaxsiy nutq madaniyati, kommunikativ kompetensiyasi, professional imidjini shakllantirish jarayonidagi psixolingvistik omillar ham keng yoritilgan. Tadqiqot natijalari zamonaviy ta’lim tizimida nutq texnikasi va notiqlik ko‘nikmalari o‘quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish, ularning ijtimoiy-madaniy va ma’naviy rivojlanishiga xizmat qiluvchi fundamental pedagogik kompetensiya ekanligini ko‘rsatadi.

1. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Uzluksiz ma’naviy tarbiya konsepsiyasi” to‘grisidagi 31.12.2019-yil 1059-son qarori.

2. Xoliqov A. (2010). Pedagogik mahorat. Toshkent.

3. M.I.Israil, L.I.Tashmuxamedova. (2019). Notiqlik san’ati. Toshkent.

4. Sitseron. (2007). Notiqlik san’ati haqida ikki risola (Urfon Otajon tarjimasi). Toshkent.
5. Ahmedova, M. E. (2011). Pedagogika nazariyasi va tarixi. Toshkent.
6. Xodjayev B. (2017). Umumiy pedagogika nazariyasi va amaliyoti. Toshkent.

7. Bekmirzayev N.(2008). Notiqlik san’ati asoslari: O‘quv qo‘llanma. Тoshkent.

8. Qudratov T. (1993). Nutq madaniyati asoslari. Тoshkent.

9. Husayn Voiz Koshifiy. (1994). Futuvvatnomai sultoniy yoxud javonmardlik tariqati (fors- tojik tilidan Najmiddin Komilov tarjimasi). Toshkent. 10. Ortiqov A. (2002). Nutq madaniyati va notiqlik san’ati. Тoshkent.

Null