Usmonova Moxigul Farxod qizi

Shirin qalampir, azot, barg maydoni, transpiratsiya, bargdagi suv miqdori, takroriy ekin.

Annotatsiya: Mazkur maqolada takroriy ekin sifatida ekilgan shirin qalampir (Capsicum annuum L.)ning suv almashinuv xususiyatlari azot me’yorlari ta’sirida qanday o‘zgarishi tahlil qilindi. Tadqiqotlar Samarqand viloyati, Bulung‘ur tumanida dala sharoitida olib borilib, zumrad, turon, sabo navlari hamda dartashkentskiy va california duragaylari tajribaga jalb qilindi. Har bir nav va duragayga azotning 0 (nazorat), 90, 120, 150 va 180 kg/ga me’yorlari qo‘llanildi. O‘rganilgan ko‘rsatkichlar qatoriga barg yuzasi, barglarda suv miqdori, transpiratsiya intensivligi, hamda pigmentlar (xlorofill a, b va karotinoidlar) tarkibi kiritildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, azot o‘g‘itining optimal me’yorlari barglarda suvning yaxshi saqlanishi, transpiratsiya jarayonining barqarorlashuvi hamda fotosintez pigmentlari miqdorining oshishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatdi. Ayniqsa 120–150 kg/ga me’yorlari eng samarali natijalarni berdi. Bu esa nafaqat o‘simlikning suv almashinuv jarayonlarini yaxshilash, balki hosildorlikni oshirish uchun ham muhim omil bo‘lib xizmat qiladi. Tadqiqot natijalari shirin qalampirni takroriy ekin sifatida yetishtirishda o‘g‘itlash tizimini takomillashtirish hamda suv va oziqa moddalardan samarali foydalanish strategiyasini ishlab chiqishda amaliy ahamiyatga ega.

1. Usmonova M.F. (2025). Capsicum annuum L.ning fiziologik xususiyatlariga azotning ta’siri. Qo‘qon Universiteti Xabarnomasi, 3(1), 12–20. 2. Karimov B., Jo‘rayev A., & Qodirova D. (2022). Azotli o‘g‘itlar va o‘simlik suv almashinuvi. O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi jurnali, 4(2), 33–40. 3. Rakhimov X., Mavlonov Z., & Saidova S. (2021). Shirin qalampirning suv balansiga oziqlanish ta’siri. Agrar fanlar axboroti, 1(3), 25–32.

4. Abdullaev R. (2020). Azotli o‘g‘itlarning sabzavot hosildorligiga ta’siri.
Sabzavotchilik va Polizchilik, 2(1), 39–44.

5. Kattaev A. (2019). Takroriy ekinlarda oziqlanishning ahamiyati. Agronomiya jurnali, 6(4), 15–20.

6. Hasanov U., Norqobilov I., & Tursunov B. (2021). Sug‘oriladigan yerda sabzavot ekinlarining suv almashinuvi. TIIAME ilmiy axborotlari, 5(1), 27–31.

7. Marschner H. (2012). Mineral Nutrition of Higher Plants. London: Academic Press. 651 p.

8. Zhang X., Li Y., & Wang Z. (2017). Effect of nitrogen on water use and photosynthetic activity in Capsicum annuum L. Journal of Plant Nutrition, 40(3), 50–59.

9. Liu J., Zhou H., & Chen Y. (2019). Nitrogen management in vegetable crops under limited irrigation. Agricultural Water Management, 216, 60–66. 10. FAO (2020). Climate and Crop Water Management in Central Asia. Rome: FAO Report, 42–50.

Null