Ibragimova Manzura Maxmasiddiq qizi

Adabiyot, me’morchilik, “Buxoro tarixi”, falsafa, falakiyot, Ismoil Somoniy maqbarasi, fors tili, arab tili.

Ushbu maqolada Somoniylar davrida (875–999-yillar) Markaziy Osiyo madaniy hayotining rivojlanishi tahlil qilinadi. Asarda Somoniylar sulolasi davrida ilm-fan, adabiyot, me’morchilik va san’at sohalaridagi yutuqlar, shuningdek, madaniyatni rivojlantirishdagi davlat siyosatining roli o‘rganilgan. Maqolada alohida e’tibor bilan arab yozuvi va fors-turk madaniyati elementlarining mintaqaga ta’siri, madaniy merosni shakllantirishda ilmiy markazlar va kutubxonalar faoliyati ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot, Somoniylar davrini Markaziy Osiyoda ilmiy va madaniy uyg‘onish davri sifatida yoritadi. Mazkur maqolada Somoniylar davrida (IX–X asrlar) Markaziy Osiyoda yuz bergan madaniy yuksalish jarayonlari tahlil etilgan. Somoniylar sulolasi hukmronligi davrida ilm-fan, adabiyot, me’morchilik, san’at va diniy-ma’rifiy hayot sohalarida katta yutuqlarga erishilgan. Sulola hukmronligi davrida rivojlangan shaharlar, ayniqsa, Buxoro va Samarqand shaharlarining ilmiy-ma’naviy markaz sifatidagi o‘rni alohida yoritilgan. Maqolada Abu Abdulloh Rudakiy, Abu Ali ibn Sino, Abu Rayhon Beruniy kabi allomalarning ijodi hamda Somoniylar davrining eng yirik me’moriy obidasi bo‘lgan Ismoil Somoniy maqbarasi va uning me’moriy uslubi tahlil etiladi.

O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi 2-jild. T.:2001 .B.402.
2. Jumanazarov Abdusattor.Buxoro ta’lim tizimi tarixi.-Toshkent, “Akademnashr”,2017. B. 20
3.Ahmedov M.K. O‘rta Osiyo me’morchiligi tarixi. T.:O‘zbekiston,1995 B 96-97.
4.Abu Mansur as-Saolabiy. Yatimat ul-baxr:. –T.:1976, 186-bet.
5.Zohidov B. Uch daho(Farobiy, Beruniy, Ibn Sino).-T.,1987,-32-bet.
6.Narshahiy. Buxoro tarixi. –T.:Kamalak. 1991.
7. Sagdullayev A.S, Eshov B.J va boshqalar.  O‘zbekiston tarixi. 1-qism. Tshkent “NIF MSH” 2024. B 350.
8. Kamoliddin Shamsiddin, Timur Kocaoglu Timur. O‘zbek davlatchiligi tarixidan: Somoniylar sulolasi. T.:”fan ziyosi” 2024 B. 46-57.
9. Shamsuddinov Rustambek, Shodi Karimov. Vatan tarixi.T.:Sharq. 2010. B. 174-178.
 

Null