Rajabova Mehriniso Jo‘ra qizi, Zakirova Zilola Azamovna

Musiqa madaniyati, sun’iy intellekt, bulutli texnologiyalar, kognitiv-metodik model, raqamli transformatsiya, multimedia didaktikasi, kreativ kompetensiya, BandLab, interaktiv ta’lim.

1.Tadqiqot maqsadi: 7- sinflar, n=68 o‘quvchi, 12haftalik RCT sinov (control n=34) Umumiy o‘rta ta’lim maktablarida musiqa madaniyati darslarining samaradorligini oshirish uchun sun’iy intellekt (AI) va bulutli texnologiyalar (Cloud computing) imkoniyatlaridan foydalanishning ilmiy-metodik modelini ishlab chiqish hamda o‘quvchilarning musiqiy-ijodiy kompetensiyalarini rivojlantirishning kognitiv mexanizmlarini asoslashdan iborat. 2.Tadqiqot metodlari: Tadqiqot davomida tizimli yondashuv, pedagogik qiyosiy tahlil, musiqiy ta’limning multimedia didaktikasi tamoyillari, empirik kuzatish hamda zamonaviy neyrotarmoqlar (Suno, Udio) va bulutli platformalar (BandLab) yordamida tajriba-sinov ishlari olib borildi. Shuningdek, o‘quvchilarning musiqiy idrok darajasini aniqlashda kognitiv modellashtirish usulidan foydalanildi. 3.Tadqiqot natijalari: Musiqa darslarida sun’iy intellekt algoritmlari va bulutli resurslar integratsiyasiga asoslangan "Idrok, Tahlil, Kreativ sintez" kognitiv-metodik modeli yaratildi. O‘quvchilarning an’anaviy darslarga nisbatan musiqiy asarlarni tahlil qilish va mustaqil ravishda (AI ko‘magida) aranjirovka qilish qobiliyatlari 35-78%(p=0.002), 15-52%(p=0.001) ga oshganligi aniqlandi. Raqamli muhitda jamoaviy ijod qilishning metodik tizimi ishlab chiqildi. 4.Xulosalar: Zamonaviy musiqa ta’limida raqamli texnologiyalar shunchaki yordamchi vosita emas, balki o‘quvchining musiqiy tafakkurini transformatsiya qiluvchi muhim omildir. Sun’iy intellekt va bulutli texnologiyalar integratsiyasi o‘quvchilarning estetik didini shakllantirish bilan birga, ularning axborot-kommunikatsion va ijodiy kompetentligini xalqaro ta’lim standartlari (STEAM) darajasiga ko‘tarish imkonini beradi.

1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent, 2020.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-sonli “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 17-fevraldagi PQ-4996-sonli “Sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etish bo‘yicha shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori.
4. Panjiyev Q.B. Musiqa o‘qitish metodikasi. Darslik. – Toshkent: Innovatsiya-Ziyo, 2021.
5. Ismoilov A.A. Ta’limda bulutli texnologiyalardan foydalanishning pedagogik asoslari. Monografiya. – Toshkent, 2019.
6. Ibragimov X.I., Yo‘ldoshev UA. Zamonaviy pedagogik texnologiyalar. – Toshkent: Fan va texnologiyalar, 2017.
7. Haripova G. Musiqa o‘qitish metodikasi. Ma’ruzalar matni. – TDPU, 2014.
8. Boden, M. A. AI: Its Nature and Future. – Oxford University Press, 2016. (Sun’iy intellekt tabiati va kelajagi haqida).
9. Dorfman, V. Cloud Computing in Education: A New Era. – New York: Academic Press, 2020.
10. Humphrey, G. Music Education in the Digital Age: Using AI for Creative Learning. // Journal of Music, Technology & Education, Vol. 12, Issue 3, 2021.
11. Красильников И. М. Электронное музыкальное творчество в системе художественного образования. – М.: Дума, 2017.
12. Горбунова И. Б. Музыкально-компьютерные технологии в образовании. – СПб.: РГПУ им. А. И. Герцена, 2015.
13. UNESCO. AI in Education: Guidance for Policy Makers. [Elektron resurs]. URL: https://unesco.org/en/digital-education/ai
14. BandLab for Education. Cloud-based Music Production Platform. [Elektron resurs]. URL: https://edu.bandlab.com
15. Google Magenta Project. Music and Art Generation with Machine Intelligence. [Elektron resurs]. URL: https://magenta.tensorflow.org
16. O‘ZFA 2025. Raqamli ta’lim monitoring 2025. Toshkent: O‘zbekiston Fanlar akademiyasi.

 

Null