Muminova Umida Qarshiyevna

o‘zbek adabiy tili, til tarixi, tarixiy tilshunoslik, adabiy til konsepsiyalari, til taraqqiyoti, diaxron tahlil, til evolyutsiyasi, normativ jarayon, til me’yori, eski o‘zbek tili, interdialekt.

Mazkur maqolada o‘zbek adabiy tilining shakllanishi masalasiga doir mavjud ilmiy konsepsiyalar tanqidiy qayta ko‘rib chiqiladi va ularning metodologik asoslari zamonaviy tarixiy-lingvistik yondashuvlar nuqtayi nazaridan qayta talqin qilinadi. O‘zbek tilshunosligida uzoq yillar davomida hukmron bo‘lib kelgan an’anaviy qarashlarda o‘zbek adabiy tilining shakllanishi ko‘pincha muayyan tarixiy davr, konkret yozma manbalar yoki alohida adabiy til an’analari bilan bevosita bog‘lab talqin qilingan. Bunday yondashuvlarda til taraqqiyoti ko‘pincha chiziqli, uzluksiz va bir markazga yo‘naltirilgan jarayon sifatida tasvirlanadi. Mazkur maqola ana shu soddalashtirilgan tasavvurlarning ilmiy cheklangan jihatlarini ochib berishni hamda o‘zbek adabiy tilining shakllanishini murakkab, ko‘p omilli va ko‘p qatlamli tarixiy jarayon sifatida asoslashni maqsad qiladi.

1. “O‘zbek tilining tarixiy taraqqiyoti” : Monografiya. – Toshkent : Fan, 2002. – 240 b.
2. Rahmatullayev Sh. “O‘zbek tili tarixining dolzarb masalalari”. – Toshkent : Fan, 2006. – 180 b.
3. Qosimov B. “Eski o‘zbek adabiy tili va uning manbalari” : Oliy ta’lim muassasalari uchun darslik. – Toshkent : Fan, 2005. – 312 b.
4. Qosimov B. “O‘zbek adabiy tili tarixining manbashunoslik asoslari” : Monografiya. – Toshkent : Universitet, 2010. – 260 b.
5. Abdurahmonov G‘. “O‘zbek adabiy tili tarixi” : Darslik. – Toshkent : O‘qituvchi, 1985. – 340 b.
6. Abdurahmonov G‘. “Adabiy til va uning shakllanish bosqichlari” : O‘quv qo‘llanma. – Toshkent : O‘qituvchi, 1991. – 198 b.
7. Begmatov E. “O‘zbek adabiy tili me’yorlari” : Monografiya. – Toshkent : Fan, 2007. – 224 b.
8. Begmatov E. Til me’yori va adabiy til masalalari. – Toshkent : Akademnashr, 2013. – 190 b.
9. Mahmudov N. “Til va jamiyat” : O‘quv qo‘llanma. – Toshkent : Ma’naviyat, 2010. – 176 b

Null