Olloqulova Farzona Umedillayevna

metafan yondashuvi, o‘quv-tadqiqot faoliyati, fanlararo integratsiya, tadqiqotchilik kompetensiyasi, mustaqil fikrlash, ijodiy faoliyat, zamonaviy ta’lim, o‘quvchi shaxsini rivojlantirish.

Bugungi kunda o‘quvchilarni faqat tayyor bilimlar bilan qurollantirish yetarli emas, balki ularni bilimlarni izlash, tahlil qilish, solishtirish va xulosalar chiqarishga yo‘naltirish talab etilmoqda. Shu jihatdan, maktab o‘quvchilarining o‘quv-tadqiqot faoliyatini rivojlantirishda metafan yondashuvining didaktik imkoniyatlari va ta’limiy samaradorligi ilmiy-nazariy hamda amaliy jihatdan tadqiq etiladi. Metafan yondashuvi o‘quvchilarning alohida fanlar doirasida egallagan bilim, ko‘nikma va malakalarini o‘zaro uyg‘unlashtirish, ularni yagona bilish faoliyatiga yo‘naltirish orqali ta’lim jarayonining yaxlitligini ta’minlovchi muhim pedagogik vosita sifatida asoslanib, o‘quv-tadqiqot faoliyatini shakllantirish ta’lim jarayonining ajralmas qismi sifatida qaralmoqda. Metafan yondashuvi fanlararo integratsiyani ta’minlab, o‘quvchilarda umumiy intellektual kompetensiyalar, mantiqiy va tanqidiy fikrlash, muammoli vaziyatlarni hal etish ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Ushbu yondashuv orqali o‘quvchilar turli fanlarda olingan bilimlarni bir-biri bilan bog‘lash, ularni amaliy va tadqiqot faoliyatida qo‘llash imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Mazkur maqolada maktab o‘quvchilarining o‘quv-tadqiqot faoliyatini shakllantirish jarayonida metafan yondashuvining pedagogik imkoniyatlari, uning o‘quvchilarning shaxsiy va intellektual rivojiga ta’siri hamda ta’lim samaradorligini oshirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Metafan yondashuvi o‘quvchilarning tanqidiy va ijodiy fikrlashini faollashtirish, o‘z bilimlarini real vaziyatlarda qo‘llash hamda mustaqil qaror qabul qilish kompetensiyalarini shakllantirishga xizmat qilishi asoslab beriladi

1. Усoвa A.В. Фoрмирoвaниe у учaщихся учeбных умeний / A.В. Усoвa, A.A. Бoбрoв. – М.: Знaниe, 1987. – 80 с.
2. Учeбнo–лoгичeскиe умeния: кaк пoмoчь шкoльникaм ими oвлaдeть / Пoд рeд. С.Г. Вoрoвщикoвa, М.М. Нoвoжилoвoй. – М., 2013. – 204 с.
3. Фoрмирoвaниe унивeрсaльных учeбных дeйствий в oснoвнoй шкoлe: oт дeйствия к мысли. Систeмa зaдaний: пoсoбиe для учитeля / A.Г. Aсмoлoв, Г.В. Бурмeнскaя, И.A. Вoлoдaрскaя и др.; пoд рeдaкциeй A.Г. Aсмoлoвa. – 2–e изд. – М.: Прoсвeщeниe, 2011. – 159 с.
4. Фридмaн Л.М. Фoрмирoвaниe у учaщихся oбщeучeбных умeний / Л.М. Фридмaн, И.Ю. Кулaгинa. – Мн.: ИПК oбрaзoвaния, 1995. – 32 с.
5. Aleks Muur."Ta’lim berish va ta’lim olish:pedagogika,ta’lim dasturi va tarbiya"Rutledj 2–nashr .2012 y.
6. Askarov I.B. Basic stages of process of preparation to researchactivity of preparation of future professional education teachers. Eastern Evropean Seintific Journal. Germany, 2016. № –5. – Р. 93 b.
7. Abdullaeva, N. A. Ta’lim jarayonida integrativ va metafan yondashuvlar. Toshkent: Fan va texnologiya 2021. № –6. – Р. 103 b.
8. Klarin, M. V. Innovatsion ta’lim texnologiyalari. Moskva: Pedagogika. 2019. № –4. – Р. 73 b.
9. Xolmatova, G. Q. Maktab ta’limida fanlararo integratsiya. Toshkent: O‘qituvchi, 2020. № –3. – Р. 206 b.
10. Zimnyaya, I. A. Kompetensiyaviy yondashuv va ta’lim natijalari. Moskva: Logos. 2018. № –3. – Р. 87 b.
11. Rasulov, A. M. O‘quvchilarning tadqiqotchilik faoliyatini rivojlantirish metodikasi. Samarqand: Zarafshon. 2022. № –1. – Р. 114 b.

Null