NE’MATOVA DIYORA BAXODIR QIZI

ongli o‘qish, boshlang‘ich ta’lim, innovatsion strategiya, kognitiv rivojlanish, matn tahlili, o‘qish savodxonligi, pedagogik integratsiya, EGRA metodologiyasi

Ushbu tadqiqotda boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining ongli o‘qish ko‘nikmalarini shakllantirish jarayonida qo‘llaniladigan innovatsion va integratsion strategiyalarning samaradorligi nazariy va metodik jihatdan tahlil qilinadi. Bugungi axborotlashgan jamiyatda o‘quvchilarda mexanik o‘qish o‘rniga matn osti ma’nolarini ilg‘ash hamda kognitiv tahlil qilish qobiliyatini rivojlantirish ta’lim tizimining ustuvor vazifasidir. Tadqiqot doirasida xalqaro miqyosda e’tirof etilgan EGRA (Early Grade Reading Assessment) baholash metodologiyasining «matnni tushunish» va «lug‘at» komponentlarini milliy ta’lim standartlari hamda yangi avlod darsliklari mazmuniga tatbiq etish imkoniyatlari o‘rganilgan. Muallif tomonidan matn ustida ishlashni bosqichli tashkil etish (o‘qishdan oldingi, o‘qish jarayonidagi va o‘qishdan keyingi faoliyat) hamda STEAM yondashuvi asosida fanlararo bog‘liqlikni ta’minlovchi innovatsion model loyihalashtirilgan. Grafik organayzerlar va vizual modellashtirish vositalaridan foydalanishning pedagogik-psixologik mexanizmlari asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining funksional savodxonligini oshirish, matn bilan ishlash samaradorligini ta’minlash va xalqaro baholash dasturlariga metodik baza yaratishda muhim amaliy ahamiyat kasb etadi.

1.O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent: O‘zbekiston, 2020.

2.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 11-maydagi PF-134-son Farmoni.

3.Yo‘ldoshev J.G‘., Usmonov S.A. Zamonaviy pedagogik texnologiyalarni amaliyotga joriy etish. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2008.

4. RTI International. Early Grade Reading Assessment (EGRA) Toolkit, Second Edition. – Washington, DC: USAID, 2016.

5. Ona tili va o‘qish savodxonligi: Boshlang‘ich sinflar uchun darsliklar. – Toshkent: Respublika ta’lim markazi, 2021-2023.

6.PISA 2022 Framework: Assessment and Analytical Framework. – OECD Publishing, Paris, 2023.

7.Ne’matova D.B. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida ongli o‘qish ko‘nikmalarini integratsion va STEAM yondashuv asosida rivojlantirish: EGRA metodologiyasi tahlili // Ilmiy xabarnoma. – 2024. – №4.

8.Mavlonova R.A. va boshqalar. Boshlang‘ich ta’lim pedagogikasi, innovatsiya va integratsiya. – Toshkent:O‘qituvchi, 2013.

9.Tolipov O‘.Q., Usmonboyeva M. Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari. – Toshkent: Fan, 2006.

10.G‘afforova T. va boshqalar. O‘qish kitobi (Boshlang‘ich sinflar uchun metodik qo‘llanma). – Toshkent: Sharq, 2017

Null