NASRIDDINOV DILOVAR MUSLIXADIM O‘G‘LI

Qo‘ng‘irotlar sulolasi, Xiva xonligi, diplomatik munosabatlar, elchilik aloqalari, tashqi siyosat, Rossiya imperiyasi, Buxoro amirligi, Buyuk Britaniya, tarixshunoslik, xalqaro munosabatlar, diplomatik missiyalar, savdo-iqtisodiy aloqalar

Mazkur maqolada XIX asrning birinchi yarmi va XX asr boshlarida Xiva xonligida hukmronlik qilgan Qo‘ng‘irotlar sulolasining qo‘shni davlatlar bilan olib borgan elchilik munosabatlari tarixshunosligi tahlil qilingan. Tadqiqot davomida Xiva xonligining Buxoro amirligi, Qo‘qon xonligi, Eron, Afg‘oniston, Rossiya imperiyasi hamda Buyuk Britaniya bilan amalga oshirgan diplomatik aloqalari mahalliy va xorijiy manbalar asosida o‘rganilgan. Maqolada Munis, Ogahiy, Muhammad Yusuf Bayoniy kabi mahalliy tarixnavislar asarlari, shuningdek, N. Zalesov, N. Ignatyev, M. Ivanin, T. Ne’matov, H. Ziyoyev, Ya. G‘ulomov va boshqa olimlarning ilmiy tadqiqotlari qiyosiy tahlil qilingan. Xususan, Rossiya tomonidan Xiva xonligiga yuborilgan diplomatik missiyalar faoliyati, ularning siyosiy va iqtisodiy maqsadlari, ikki davlat o‘rtasidagi muzokaralar hamda tuzilgan bitimlarning tarixiy ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, Buyuk Britaniya va Rossiya imperiyasi o‘rtasidagi geosiyosiy raqobat sharoitida Xiva xonligining xalqaro munosabatlar tizimidagi o‘rni tahlil etilgan. Tadqiqot natijasida Qo‘ng‘irotlar sulolasi davridagi diplomatik faoliyatning siyosiy barqarorlikni ta’minlash, savdo-iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish va davlat manfaatlarini himoya qilishdagi ahamiyati asoslab berilgan. Mazkur maqola Qo‘ng‘irotlar sulolasining tashqi siyosati va diplomatik munosabatlarini o‘rganishda muhim ilmiy manba sifatida xizmat qiladi.

1.Муниров Қ. Хоразмда тарихнавислик. – Б. 130-143.

2.Неъматов Т. Хива билан Россия ўртасида муносабатлар тарихига доир баъзи манбалар (XIX асрнинг20-50-йиллари). — Тошкент: 1957. – Б. 138;

3.Зиёев Ҳ. Туркистонда Россия тажовузи ва ҳукмронлигига қарши кураш. — Тошкент: Шарқ. 1998. – Б.71-79,293-313.

4.Гулямов Х.Г. Средняя Азия и Россия: истоки формирования межгосударственных отношений (начало XVIIIвека). — Ташкент: Университет. 2005. – 118 с.

5.Н. Залесов. Посольство в Хнву капитана Никифорова в 1841 г. «Военнмй Сборник», 1861

6.М. И в а н н н. Заметки Иваника. «Военннй Сборннк», 1863. № 1., 496-497-бегтлар.

7.Н. Игнатьев. Мнссия в Хиву и Бухару в 1858 году флигель-адъю- танта полковника Н. Игнатьева. СПб, 1879.

Null