Norqulov Shovkat Turg‘unbaevich

yengil atletikachilar, mashg‘ulot jarayoni, koordinatsion qobiliyatlar, psixomotor sifatlar, tezlikdagi ish faoliyatda motor koordinatsiya, aqliy tezkor-chidamkorlik, ish faoliyat sharoitining murakkablashishiga reaksiya, ixtiyoriy mobilizatsiya qobiliyati, o‘z faoliyatini ixtiyoriy ravishda korreksiya qilish qobiliyati.

Annotatsiya. Yengil atletikabilan shug‘ullanuvchi sportchi qizlarning koordinatsion qobiliyatlarini rivojlantirish maqsadida dastur (kompleks mashqlar to‘plami) tuzilib, amaliy asoslangan. Ish yengil atletikachilarning individual psixologik xususiyatlariga mos keladigan koordinatsiya qobiliyatlarini rivojlantirishga qaratilgan. Texnik tayyorgarlik koordinatsion harakatlarni takomillashtirish va turli xil omillarda texnik harakatlarni bajarish barqarorligini oshirish orqali amalga oshiriladi. Ushbu jihatlarning aksariyati, koordinatsion qobiliyatni takomillashtirishdan tashqari, zamonaviy ilmiy adabiyotlarda va amaliyotda murabbiylarning faoliyati keng aks ettirilgan. Shu bilan birga, yengil atletika murakkab-koordinatsion sport turlari sifatida koordinatsion qobiliyatlarini maqsadli rivojlantirish tizimining yaratilishiga muhtoj. Viloyatlarda faoliyat yurituvchi murabbiylar uchun o‘tkazilgan so‘rovda yengil atletikada koordinatsiya qobiliyatlarini rivojlantirish va takomillashtirish muammosi yetarlicha ishlab chiqilmaganligini ko‘rsatdi. Murabbiylar hal qilishi kerak bo‘lgan asosiy muammo – bu raqobatbardoshlik yo‘qligi, harkat va elementlarni faqat qulay tarafga bajarilishi, hamda o‘quv faoliyati samaradorligini oshiradigan vositalarni tanlashdir. Erta ixtisoslashuv, kompozitsiyalar yoki maktab (majburiy dasturlar) o‘zlashtirish muddatlarining qisqarishi va murakkab sport texnikasi tufayli yosh yengil atletikachilarga koordinatsiya qobiliyatini namoyon etish borasida yuqori talablar qo‘yiladi. Bu yengil atletikachilarni o‘z harakatlarini boshqarishga yaxshiroq va tezroq o‘rgatishning yangi usullari va imkoniyatlarini izlashni talab qiladi.

1. O‘zbekiston  Respublikasida  2024-yil  Parij shahrida (Fransiya) bo‘lib o‘tadigan XXXIII yozgi Olimpiya va XVII-Paralimpiya o‘yinlari dasturlariga kiritilgan sport turlaridan kelib chiqib sport turlarini yanada takomillashtirish va ommalashtirish to‘g‘risida”gi 2021-yil  5- noyabrdagi PQ – 5279 – sonli  farmoni \u\u\u.1ex.i2 2.  O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020 yil 4 martdagi "Sport turlari bo‘yicha terma jamoalar tarkibiga sportchilarni saralab olish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida" gi 122-son qarori/ \u\u\u.1ex.i2 3. Goncharova O.V. Yosh sportchilarning jismoniy qobiliyatlarini rivojlantirish. O‘quv qo‘llanma. T.: Ilmiy texnika axborroti-press nashriyoti, 2018. - 172 b. 4. Гурфинкель В.С., Левик Ю.С. Система внутреннего представления и управление движениями. // Вестник РАН, 1995.-122 b. 5. Капилевич Л.В., Давлетьярова К.В., Кошельская Е.В., Бредихина Ю.П., Андреев В.И., Физиологические методы контроля в спорте / Томск: Изд-во Томского политехнического университета, 2009.-220 b. 6. Лях В., Витковский З., Развитие и тренировка координatsiонных способностей юных футболистов 11–19 лет. Физиология человека. Москва-2010.-157 b. 7. Тo‘ychiyev.Т.S  Kо‘zi ojiz va zaif kо‘ruvchi para dzyudochilarning texnik-taktik usul о‘zining maxsus jismoniy tayyorgarligi. Namangan  davlat  unversiteti iimiy axborotnomasi . 2024. 3-son., 1166-1172 –b. 8. Тo‘ychiyev.Т.S.  Kо‘zi  ojiz  va  zaif  kо‘ruvchi para dzyudochilarning maxsus jismoniy tayyorgarligini tahlili. Xalqaro kurah turlarini rivojlantirish istiqbollari Respublika ilmiy- amaliy anjumani 2024.16.02  168-172 b.

Null