Gaziev Nuritdin Ruxiddinovich

funktsional, saralash, moslashuv, sikl, interval absolyut kuch yegil, o‘rta, og‘ir vaznli.

Annotatsiya. Mazkur maqolada belbog‘li kurashchilarning jismoniy va funktsional tayyorgarlik turlari bir-biri bilan chambarchas bog‘liqligi, mashg‘ulotlar davomida barcha jismoniy sifatlarni (kuch, tezkorlik, chaqqonlik, chidamkorlik, egiluvchanlik va ularning turlari) muntazam va maqsadli rivojlantirish sportchi organizmining funktsional imkoniyatlari kuchayib borishi shu jumladan belbog‘li kurashda ham yuksak natijalarga erishish imkoniyati texnik-taktik mahoratni “harakatga” keltiruvchi, uni mashg‘ulotlar davomida barqaror saqlab turuvchi jismoniy va funktsional tayyorgarlik salohiyati bilan belgilanishi azaldan ma’lumdir. Jismoniy va funktsional tayyorgarlik turlari bir-biri bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, mashg‘ulotlar davomida barcha jismoniy sifatlarni (kuch, tezkorlik, chaqqonlik, chidamkorlik, egiluvchanlik va ularning turlari) muntazam va maqsadli rivojlantirish natijasida sportchi organizmining funktsional imkoniyatlari kuchayib boradi. Lekin mashg‘ulotlar jarayonida ushbu sifatlar proportsional nisbatda shakllantirilmagan bo‘lsa yoki optimal me’yorlanmagan yuklamalar asosida “shakllantirilgan” bo‘lsa, funktsional organlar faoliyati zaiflashishi, hatto zo‘riqish holatiga tushib qolishi mumkin. Boshqacha qilib aytganda, jismoniy tayyorgarlik – bu inson (sportchi) imkoniyatining tashqi ko‘rinishi, funktsional tayyorgarlik esa – bu shu imkoniyatning ichki ko‘rinishidir. Demak, jismoniy tayyorgarlik darajasi funktsional tayyorgarlikning mahsuli bo‘lib, texnik-taktik harakatlar samaradorligini ta’minlashga xizmat qiladi O‘z navbatida maqsadli shakllantirilgan jismoniy va funktsional tayyorgarlik aerob hamda anaerob chidamkorlikni samarali rivojlantirishda poydevor bo‘lib hisoblanadi. Belbog‘li kurashchilarning mashgulotlarga tayyorlashning zamonaviy innovatsion usullarini aniqlash, tayyorgarlik darajasini nazorat qilish yuzasidan ilmiy-nazariy fikrlar ilgari so‘rilgan hamda ilmiy tadqiqot natijalari jadvalda aks ettirilgan.

1. Artikov Z.S.(2019) Belbog‘li kurashda statik va dinamik kuchlanish davomida muvozanat saqlash funktsiyasini shakllantirish metodikasi.
Ch.: 2019.  diss avtoreferati, B. 5-17. 2. Bobomurodov, N. Sh. "Fiziologicheskiy podxod v prognozirovanii perspektivnosti bortsov-turonistov." MuRallim x, yem uzliksiz bilimlendiriu" ilmiy-metodikalk jurnal. Nukus.- 2019. -119 b. 3. Kerimov F.A. Yakka kurash elementlariga ega bo‘lgan xarakatli o‘yinlar. T.: Ilmiy texnika axborroti-press nashriyoti, 2020.-79 b. 4. Salomov R. S. Jismoniy tarbiya nazariyasi va uslubiyati (Darslik). T., 2014 y.-297 b. 5. Tajibaev S.S. Usmir yakkakurashchilarning kompleks tayyorgarligida xarakatli o‘yinlarni qo‘llash metodikasini ilmiy pedagogik asoslash des. 2020.-53 b. 6. Tastanov N.A. Yuqori malakali yunon-rum kurashchilarining musobaqa faoliyatiga bog‘liq tezkor-kuch tayyorgarligini rivojlantirish uslubiyati. / "Jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlari nazariyasi va uslubiyatining zamonaviy muammolari" mavzusidagi xalqaro ilmiy- amaliy anjuman materiallari to‘plami. T., 2015, II qism, B. 276-277. 7. To‘yshiyev T.S. Yuqori malakali belbog‘li kurashshilarning vazn toifasini inobatga olgan holda musobaqaoldi tayyorgarligini rejalashtirish Ch.: 2024.  …diss, B. 142.

Null